Làm chủ cảm xúc trong 6 giây, bạn đã biết cách?

Ban sao cua Khong co tieu de 1

Hãy hiểu và quan sát tâm mình. Cái tâm trong trắng nhưng cảm xúc đến tô màu cho nó. Vậy nên hãy khiến tâm trí bạn trở thành cái lưới mắt khít để bắt lấy cảm xúc và tình cảm nảy sinh, và tìm hiểu chúng trước khi phản ứng.

(Thiền sư Ajahn Chah)

Ban sao cua Khong co tieu de 1
Tâm bất biến giữa dòng đời vạn biến (Ảnh của Shiva Smyth từ Pexels)

Đã bao giờ bạn hối tiếc về điều gì đó?…

Một quyết định trong lúc nóng giận khiến mối quan hệ thân thiết tan vỡ, là phút giây bạn trút lên đầu con trẻ những ngôn từ xấu xí, hay đơn giản là đập vỡ chiếc điện thoại mới mua ba ngày…

Hầu hết mọi người ai cũng từng trải qua những thời điểm như vậy. Giây phút ấy, chúng ta hành động theo bản năng mà không nghĩ đến hậu quả. Ta mắc lỗi, rồi tiếc nuối, lại tiếp tục mắc lỗi, như một vòng lặp bất tận.

“Nóng giận là bản năng, tĩnh lặng là bản lĩnh”. Ai cũng biết vậy. Nhưng lúc căng thẳng, mấy khi chúng ta đủ bình tĩnh để suy xét. Ta tức giận, bùng nổ, hành động thiếu suy nghĩ, để rồi hối hận muộn màng.

Thiet ke khong ten 2
Lời nói ra không thu hồi lại được! (Ảnh của Nita từ Pexels)

Vì sao như vậy?

Bạn có bao giờ thắc mắc tại sao một việc gây khó chịu cho người này lại bình thường với người khác. Cùng một tình huống, bên này thì hào hứng đón nhận, bên kia lại sợ hãi, rúm ró? 

Nguyên nhân là do trải nghiệm cuộc sống của chúng ta không giống nhau, dẫn đến cách nhìn nhận của mỗi người về một hiện tượng nào đó cũng rất khác. 

Trong quá trình trưởng thành, mọi người dần đặt ra những nguyên tắc sống cho mình: Dép cần để ngay ngắn trên kệ, tôn trọng không gian riêng tư của nhau, nam nữ bình quyền…. Và khi ai đó vi phạm, ta nổi giận.

Tương tự, cách nhìn nhận về hạnh phúc sẽ quyết định một người chăm chỉ hay lười biếng. Ai cho rằng hạnh phúc là tận hưởng hiện tại, sẽ nằm dài cả ngày trên sofa. Người tin rằng hạnh phúc chỉ có được từ việc nỗ lực hết mình, sẽ cần mẫn làm việc trong kiên nhẫn.

Thiet ke khong ten 1 1
Người muốn xóa bỏ tính lười, cần tập thói quen cảm nhận thành công trong tương lai, thay vì cuộn mình trong chăn ấm của hiện tại. (Ảnh của Milada Vigerova từ Pexels)

Vài ví dụ như vậy để thấy rằng, cảm xúc khó chịu không hề xấu, ngược lại nó là một tín hiệu quý giá, nhắc nhở bạn cần thay đổi bản thân trở nên tốt hơn…. Nó là hồi chuông thông báo hành động.

Khi chưa biết cách đọc thông điệp, cảm xúc có thể là kẻ thù nguy hiểm. Còn khi đã tỏ tường, ta lập tức có ngay một đồng minh đắc lực cho riêng mình.

Làm chủ cảm xúc thế nào?

Hãy xem một trích đoạn ngắn từ trang 6seconds.org (Tổ chức huấn luyện thông minh cảm xúc): 

Cảm xúc là các tế bào thần kinh; các chuỗi axit amin đi qua não và cơ thể mang thông điệp. Được sản xuất chủ yếu ở vùng dưới đồi (Hypothalamus), những chất hóa học này ảnh hưởng đến mọi tế bào sống trong cơ thể con người, phục vụ như một phần của chức năng điều hòa tổng thể. Mỗi “vụ nổ” của các hóa chất này, từ khi được tạo ra, đến khi chúng bị phân hủy và hấp thụ hoàn toàn, kéo dài 4-7 giây. Vì vậy, nếu bỏ lỡ cơ hội trong sáu giây đó, chúng ta đã bỏ lỡ sự khôn ngoan và năng lượng mà cảm xúc mang lại; ngoài ra, nếu bạn cảm thấy điều gì đó lâu hơn sáu giây, ở một mức độ nào đó –  bạn đang chọn tái tạo và tiếp thêm năng lượng cho những cảm xúc ấy”.

Như vậy,  cảm xúc dẫu khó chịu hay dễ chịu, đều chỉ tồn tại 6 giây. Trường hợp chúng ta cảm thấy lâu hơn, có thể chính ta đồng ý tái tạo và lưu giữ cảm xúc ấy.

Người xưa có câu “Uốn lưỡi bảy lần trước khi nói” để nhắc nhở tầm quan trọng của việc phát ngôn cẩn thận. Thời khắc cảm xúc dâng cao, bạn rất dễ hành động thiếu suy nghĩ. Lúc này, 6 giây là khoảng thời gian vừa đủ để cân bằng cảm xúc, nhằm đưa ra quyết định đúng đắn.

Thiet ke khong ten 2 1
Tĩnh lặng để “thấy” mình rõ hơn (Ảnh của Evgenia Basyrova từ Pexels)

Những giai điệu hay nhất luôn cần khoảng lặng giữa các nốt nhạc. Đối với việc làm chủ cảm xúc thì 6 giây giống như thời gian cho nội tâm bình ổn, nó không quá dài, nhưng đủ tĩnh để bạn cân nhắc một quyết định nào đấy.

Làm gì trong 6 giây?

Khi đã hiểu về khoảng lặng cũng như tác dụng của chúng. Câu hỏi tiếp theo: Ta sẽ làm gì trong 6 giây ấy?… 

Đáp án: Không gì cả. Đúng vậy, hoàn toàn tĩnh lặng, chỉ cảm nhận cảm xúc lúc đó. 

Bạn hãy hít thở 6 hơi, thật chậm rãi. Tự hỏi bản thân: Mình đang cảm thấy thế nào? Bất cứ điều gì xuất hiện trong đầu, hãy bắt lấy, nói, hoặc viết ra đều được. Mục đích của việc này nhằm xoa dịu cảm xúc bên trong.

Thiet ke khong ten 3
Hit thở và quan sát tâm mình
(Ảnh của Spencer Selover từ Pexels)

Khi bị thương, ta cần biết vết thương ở đâu để trị liệu. Mọi người làm vậy với cơ thể, nhưng thường bỏ qua vết thương tâm hồn. Việc gọi tên cảm xúc giúp bạn nhận diện vết thương lòng tại thời điểm ấy. Phương pháp sơ cứu tạm thời này khá hiệu quả.

Sau khi viết xuống những bực dọc, hãy tự hỏi: Mình thật sự muốn gì trong hoàn cảnh này? Nếu là cảm xúc khó chịu với người thân, hãy cân nhắc xem liệu có thật sự mình muốn tổn thương người ấy?

Cuối cùng, ta sẽ lựa chọn. Sau khi tỉnh táo nhìn nhận, dù bạn quyết định thế nào thì điều đó vẫn là tốt nhất, có thể chưa hoàn mỹ, nhưng tốt nhất ở hiện tại.

Thiet ke khong ten 4
Ngày mai trời lại sáng!

Lời cuối

Trong cuộc sống, chúng ta có thể trải qua những ngày tồi tệ, cảm thấy suy sụp, và nhiều cảm xúc khó chịu khiến bạn muốn buông xuôi.

Không sao cả, việc ấy bình thường. Con người ai cũng có những khoảnh khắc như vậy. Bạn không cần tự trách mình. Hãy đơn giản là chậm lại, hít thở 6 giây, sau đó đưa ra quyết định.

Rồi ngày mai trời lại sáng!

 

Giải thích từ ngữ:

(*) Cảm xúc dễ chịu: mang đến sự thoải mái: Vui vẻ, hạnh phúc, bình an…

(** )Cảm xúc khó chịu: khiến bạn cảm thấy “Khó ở” trong người: Tức giận, bồn chồn, ghen tị,…

SUBSCRIBE AND GET MORE

Aliter enim explicari, quod quaeritur, non potest. Puta bam equidem satis, inquit, me dixisse.

Thank you for subscribing.

Something went wrong.

Leave a Reply